Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 3/15

«Көпшіліктің ішінен ат төбеліндей шағын топ қана осы ұсынысты қолдады» сөйлемінде «ат төбеліндей» нені білдіреді?

Тақырып: Өнер сарқылмайды

4.8-параграф · Оқулықтың 93–99-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Аз, мардымсыз мөлшерді.

Жауап нұсқалары

  1. A.Қолдаушылардың міндетті түрде жасы үлкен екенін.
  2. B.Барлық қатысушының толық бірлігін.
  3. C.Аз, мардымсыз мөлшерді.дұрыс
  4. D.Топ мүшелерінің жылқы бағу кәсібін.
  5. E.Адамдардың өте қатты дауысын.

Түсіндірме

Ереже: Тұрақты тіркестің мағынасы оның құрамындағы сөздерді жеке-жеке түсіндіруден шықпайды: тіркес тұтас ұғымды жеткізеді. Контекст қандай ауыспалы мағына көзделгенін көрсетеді. Тіркестегі сөзді орынсыз ауыстыру мағынаны бұзуы мүмкін; еркін тіркесте сөздер тура мағынасын сақтайды.

Қолдану: Контексте көпшілік пен шағын топ қарама-қарсы қойылған. Ат төбеліндей тіркесі сол топтың аз екенін бейнелі түрде күшейтеді. Ол нақты аттың басын өлшеу немесе топтағы адамның кәсібін атау емес. Тұрақты тіркесті тұтас мағынасы және сөйлемдегі шағын деген түсіндірмесі арқылы танимыз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Қолдаушылардың міндетті түрде жасы үлкен екенін.» — Жас туралы дерек жоқ; мөлшер мағынасы басқа белгіге ауыстырылған.

B) «Барлық қатысушының толық бірлігін.» — Шағын топ пен көпшілік қарсы қойылған; барлық қатысушы қолдады деген мағына жоқ.

D) «Топ мүшелерінің жылқы бағу кәсібін.» — Ат сөзі жеке кәсіп атауы емес, тұтас бейнелі тіркестің бөлігі.

E) «Адамдардың өте қатты дауысын.» — Тіркес мөлшерге қатысты; сөйлемде дауыс қаттылығы сипатталмаған.

Қайта орындауға ишара: Көпшілікке қарсы қойылған топтың мөлшері қандай?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.