Құрастырылған мәтін: «Зерттеуші болашақ құрылғының бірнеше нұсқасын елестетті. Әр нұсқаның іске асу шартын жазды. Содан кейін сынауға болатын үлгіні таңдады». Негізгі ой қандай?

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Мәтінде елестету нақты талдауға ұласады. Әр баламаның шарты жазылып, соңында тексерілетін үлгі таңдалады. Дұрыс ой қиялды дайын нәтиже деп емес, ізденудің бастапқы құралы ретінде көрсетеді. Сынауға таңдау құрылғының барлық жағдайда жұмыс істейтініне кепіл емес.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Іске асу шарттары маңызды болмағандықтан, олар тексерілмеген.» — Шарттарды жазу мен талдау таңдаудың бөлігі ретінде берілген.

B) «Құрылғыны елестету оның жұмыс істейтінін толық дәлелдеген.» — Елестету тексерілген нәтиженің орнына қойылған.

C) «Зерттеуші қиялын пайдаланбай, бір ғана нұсқаны қайталаған.» — Бірнеше нұсқаны елестету мәтінде нақты бар.

E) «Үлгі таңдалған соң, оның барлық қолданыста қауіпсіздігі анықталған.» — Сынауға таңдау әмбебап қауіпсіздік дәлелі емес.

Қайта орындауға ишара: Алғашқы елестету қандай талдау мен таңдауға ұласқан?