Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 5/15

Екі сөйлемді себеп → салдар қатынасын сақтап біріктіріңіз: «Ғалым жаңа тілді үйренді. Ол сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды».

Тақырып: Әлем таныған Қазақ елі

3.2-параграф · Оқулықтың 52–54-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Ғалым жаңа тілді үйренді, сондықтан сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.

Жауап нұсқалары

  1. A.Ғалым жаңа тілді үйренді немесе сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.
  2. B.Ғалым жаңа тілді үйренді, сондықтан сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.дұрыс
  3. C.Ғалым жаңа тілді үйренді, бірақ сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.
  4. D.Ғалым жаңа тілді үйренді, өйткені сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.
  5. E.Ғалым жаңа тілді үйренбеді, сондықтан сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.

Түсіндірме

Ереже: Мәтіндегі ойлар мағыналық ретпен байланысады: мәселе қойылып, оған қатысты дерек талданады да, қорытынды жасалады. Жалғаулық пен сілтеу сөзінің қызметін контекст анықтайды. Сөйлемнің орнын өзгерткенде себеп, салдар және түсіндіру арасындағы байланыс сақталуы қажет.

Қолдану: Бірінші әрекет кейінгі мүмкіндікке негіз болған. «Сондықтан» екі бөліктің осы байланысын береді. Қарсылық жалғаулығы бірін-бірі қолдайтын ойларды қайшылыққа айналдырады; балама жалғаулығы олардың бірін таңдауға бағыттайды. Уақыт пен себептің берілген ретін ауыстыру да бастапқы байланысты бұрмалайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Ғалым жаңа тілді үйренді немесе сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.» — Бір-біріне байланысты әрекеттер балама таңдау ретінде көрсетілген.

C) «Ғалым жаңа тілді үйренді, бірақ сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.» — Негізсіз қарсылық енгізілген, ойлар керісінше себеп пен салдар ретінде берілген.

D) «Ғалым жаңа тілді үйренді, өйткені сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.» — Берілген себеп пен салдардың орны ауысқан.

E) «Ғалым жаңа тілді үйренбеді, сондықтан сол тілдегі еңбектерді оқуға мүмкіндік алды.» — Алғашқы әрекет орынсыз терістеліп, шарттағы негіз өзгерген.

Қайта орындауға ишара: Қай жалғаулық алғашқы әрекеттен туатын мүмкіндікке бағыттайды?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.