Құрастырылған мәтін: «Жас маман жаңа бағдарламаны меңгерді. Тәжірибелі әріптесі жұмыста жиі кездесетін қатені түсіндірді. Олар екі білімді біріктіріп, ортақ міндетті орындады». Негізгі ойды таңдаңыз.

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Мәтінде екі адамның әртүрлі үлесі берілген: жаңа құралды меңгеру және бұрынғы қатені білу. Соңғы сөйлем осы үлестердің бірігуін нәтижемен байланыстырады. Автор бір буынның толық артықшылығын дәлелдемейді. Негізгі ой екі жақтың қызметін де сақтауы керек.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Екі маманның білімі бірдей болғандықтан, міндет орындалды.» — Олардың үлесі әртүрлі деп нақты сипатталған.

B) «Тәжірибелі адам жаңа бағдарламаны ешқашан үйрене алмайды.» — Нақты бір жұмыстан барлық ересекке қатысты қабілет шектеуі шықпайды.

D) «Ортақ жұмыс үшін жаңа білімнің бәрінен бас тарту керек.» — Жаңа бағдарламаны меңгеру нәтижеге қосылған үлес ретінде берілген.

E) «Жас маманға ешбір кеңес немесе тәжірибе қажет емес.» — Әріптестің қатені түсіндіру үлесі мәтінде бар.

Қайта орындауға ишара: Ортақ нәтиже мәтінде бір жақтың ғана емес, қандай екі үлестің бірігуімен байланысқан?