Құрастырылған естелік: «Кездесуге он екі адам келді. Бәрі орындарына отырды. Маған жас жігіттің жылы сәлемі ерекше әсер етті». Қай бөлік автордың қабылдауын білдіреді?

Ереже: Дерек тексеруге болатын оқиға, сан немесе жағдай туралы хабарлайды; пікір бағалау мен көзқарасты білдіреді. Деректің ақиқаттығын тексеру — бөлек қадам. Берілген мәтінге сүйенген жауап айтылмаған мәліметті қоспай, автор пайымын дәлелденген жалпы заңмен шатастырмайды.

Қолдану: Қатысушылар саны мен отыру әрекеті сырттай бақылауға болатын мәлімет ретінде берілген. «Маған» және «ерекше әсер етті» тіркестері жеке қабылдауды көрсетеді. Бұл баға сәлемдесудің барлық адамға бірдей әсер еткенін дәлелдемейді. Дерек пен пікірді ажырату автор сезімін жоққа шығару емес, оның мәртебесін дәл атау.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Қатысушылар орындарына отырған.» — Әрекет сипатталған, жеке қабылдауға баға берілмеген.

B) «Кездесуге он екі адам келген.» — Бұл шарттағы сандық мәлімет; автордың әсерін білдірмейді.

D) «Мәтінде кездесудің үш белгісі берілген.» — Бұл мәтін құрылымын бақылаумен анықталатын тұжырым.

E) «Жас жігіт кездесуде амандасқан.» — Амандасу оқиғасын атау оның авторға әсерін жеткізбейді.

Қайта орындауға ишара: Қай сөйлемде оқиғаға қоса автордың сезімі де берілген?