Құрастырылған мәтін: «Киіз үйдің сүйегі бөлшектеледі. Жиналған бөлшектерді көлікке тиеуге болады. Жаңа қоныста үй қайта құрылады. Осындай құрылым көшіп-қонуға қолайлы». Мәтіннің негізгі ойын таңдаңыз.

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Алғашқы үш сөйлем құрылымның бөлшектенуін, тасымалдануын және қайта жиналуын көрсетеді. Соңғы сөйлем осы белгілердің қызметін қорытындылайды. Сондықтан негізгі ой бір ғана бөлшек туралы емес, құрылым мен көшіп-қону қажеттілігінің байланысы туралы болуы керек.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Киіз үйдің негізгі артықшылығы — қайта жинауды қажет етпеуі.» — Шартта жаңа қоныста қайта құру айтылған; артықшылықты қайта жинаудың жоқтығымен түсіндіру мәтінге қайшы.

B) «Үйдің барлық бөлшегі бірдей материалдан жасалады.» — Материал құрамы талданбаған, сондықтан мұндай қорытынды шығарылмайды.

C) «Көшпелілер көлік пайдаланбаған.» — Мәтінде бөлшектерді көлікке тиеу мүмкіндігі нақты айтылған.

E) «Киіз үй тек бір жерде тұруға арналған.» — Бөлшектеу мен қайта құру туралы ақпарат бұл тұжырымға қайшы.

Қайта орындауға ишара: Барлық мысалды біріктіретін қорытындыны іздеңіз.