Қазақ, орыс және ұйғыр мәдени бірлестіктері ортақ жобаға қатысып, бір-бірінің тілдік дәстүрін құрметтеуге келісті. Жобаның берілген мазмұны ең алдымен қай салаға қатысты?

Ереже: Этносаралық қатынастар түрлі этникалық топтардың байланысына қатысты. Конфессияаралық қатынас діни қауымдармен байланысты; екі сала тоғысуы мүмкін, бірақ нақты шарттағы белгілер арқылы ажыратылады.

Қолдану: Қазақ, орыс және ұйғыр бірлестіктері тілдік дәстүрді құрметтеу жөнінде жоба жүргізген. Сондықтан этносаралық мәдени ынтымақтастық дұрыс. Қатысушылардың діні көрсетілмегендіктен, оны ойдан анықтауға болмайды. Мәдени байланыс ортақ азаматтық өмірге ықпал етуі мүмкін, бірақ экономикалық немесе шекаралық шешімнің өзі емес.

Қате нұсқалар: A) Шарт қазақ, орыс және ұйғыр мәдени бірлестіктерін, тілдік дәстүрді құрметтеуді атайды. Діни рәсім туралы белгі жоқ; этникалық-мәдени қатынасты конфессияның ішкі қызметімен алмастыру дұрыс емес.

B) Бір қауымның ішкі жобасы емес, бірнеше мәдени бірлестіктің ортақ қатысуы берілген. Сондықтан негізгі белгі этностар арасындағы ынтымақтастыққа қатысты; қатысушы топтардың санын ескеру керек.

D) Демографиялық есепке туғандар мен қайтыс болғандар туралы дерек қажет. Шарттағы ортақ жоба мен тілдік құрмет мәдени қатынасқа жатады; табиғи өсім көрсеткіштері берілмеген.

E) Қоғамдық бірлестіктердің жобасы мемлекетаралық шартқа тең емес. Шартта ресми мемлекеттік өкілеттік пен халықаралық құжат көрсетілмеген; негізгі мазмұн этносаралық мәдени ынтымақтастық. Ишара: Шартта халықтар мен тілдер аталды ма, әлде діни қауымдар ма?