Электрондық үкімет

Ереже: Электрондық үкімет мемлекеттік органдар мен азаматтардың ақпараттық технологиялар арқылы байланысын ұйымдастырады.

Қолдану: Электрондық үкімет азамат пен мемлекеттік органның ақпараттық технология арқылы әрекеттесуін ұйымдастырады. Негізгі нысан — мемлекеттік ақпарат пен қызмет; жай ойын немесе жарнама сервисі осы міндетті атқармайды. Мысалы, азамат қызметтің шартын тауып, өтінім беріп, қаралу барысын цифрлық арнамен бақылайды. Бұл байланыс мекеменің ішкі үдерістерін де үйлестіруді талап етуі мүмкін. Электрондық үкімет бір веббеттің сыртқы дизайнымен шектелмейді: мемлекеттік ақпарат пен қызметті ыңғайлы ұсыну негізгі мақсат болып қалады.

Қате нұсқаларды ажырату: Қызметкерлерге компьютер алу, сайтты безендіру немесе тек құжатты сканерлеу жеке құралдар болуы мүмкін. Олар азаматпен өзара әрекетті жақсартуға автоматты кепіл емес. Тек коммерциялық жарнама тарату да мемлекеттік қызмет мақсатын толық ашпайды; нәтижеге бағытталған нұсқаны таңда.

Қайта орындауға ишара: Азамат цифрлық арнада кіммен әрекеттеседі?

Ереже: eGov.kz мемлекеттік қызметтерге электрондық түрде қол жеткізуге арналған портал.

Қолдану: Пайдаланушы eGov.kz арқылы мемлекеттік органдар ұсынатын қызметтер туралы ақпарат алып, қолжетімді қызметтерге онлайн жүгіне алады. Сондықтан жауап порталдың мемлекеттік қызметпен байланысын көрсетуі керек; жай ойын немесе жарнама сервисі бұл міндетке сәйкес келмейді. Мысалы, пайдаланушы ресми порталдан қызмет туралы мәліметті қарап, қолжетімді электрондық рәсімді бастайды. Әр қызметтің өз талабы мен орындалу мерзімі болуы мүмкін. Порталдың мемлекеттік сипаты барлық сұрау бірден мақұлданады немесе кез келген қызмет міндетті тегін болады дегенді білдірмейді.

Қате нұсқаларды ажырату: Интернет дүкені, музыкалық редактор, ойын платформасы және панорама сервисі басқа міндеттер атқарады. Онлайн болу олардың бәрін электрондық үкіметке айналдырмайды. Негізгі белгі — мемлекеттік органның ақпаратын не қызметін азаматқа цифрлық арна арқылы ұсынумен байланысы.

Қайта орындауға ишара: Портал қандай ұйымның қызметіне қол жеткізеді?

Ереже: Ақпараттық кезеңде азамат қажетті құжаттар мен байланыс туралы мәлімет алады.

Қолдану: Ақпараттық кезеңде адам тәртіп пен қажетті мәліметті оқиды. Бұл әлі сұрау жіберу немесе төлем орындау емес; кезеңді қатысушының нақты әрекеті мен жүйеден алатын нәтижесі арқылы ажыратыңыз. Мысалы, веббетте қызметке қажетті құжаттар, байланыс мекенжайы және алу тәртібі жазылған. Азамат бұл мәліметті оқиды, бірақ сол әрекетпен өтінім бермейді. Кезеңдік модельде негізгі белгі — ақпаратты жариялау. Кейінгі кезеңдерде ақпарат та сақталады; сұрақ осы бастапқы мүмкіндіктің сипатын анықтайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Өтінім мәртебесі мен сұрау алмасу екіжақты әрекетке, төлем транзакцияға, кешенді біріктіру интеграцияға жатады. Бұлардың бәрі ақпарат беру мүмкіндігіне қосылуы мүмкін, бірақ ақпараттық кезеңнің айқындаушы белгісі емес. Модельдегі басым жаңа мүмкіндікті таңда.

Қайта орындауға ишара: Азамат тек ақпарат алып отыр ма?

Ереже: Интерактивті кезең екіжақты электрондық әрекетті, соның ішінде сұрау мен мәртебені бақылауды қамтиды.

Қолдану: Сұрау жіберу және мәртебені қарау екіжақты әрекетті көрсетеді: азамат ақпарат береді, жүйе барысын көрсетеді. Бұл статикалық ережені оқудан кең, бірақ төлемнің жасалғаны шартта айтылмаған. Мысалы, азамат пішінді жібереді, ал жүйе оның қабылданғанын және қаралу кезеңін көрсетеді. Бұл бір бағытта мәтін оқудан кең мүмкіндік. Мұнда төрт кезеңдік оқу моделі қолданылып тұр; нақты заманауи портал бір уақытта ақпараттық, интерактивті, төлемдік және біріктірілген қызметтерді қамтуы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: Ақпараттық кезеңде негізінен мәлімет жарияланады. Транзакциялық белгі ретінде төлем, интеграциялық белгі ретінде бірнеше қызметтің кешенді байланысы алынады. Шартта осы екеуі айтылмағандықтан, сұрау мен мәртебеге сәйкес екіжақты әрекетті таңда; кезеңдерді бір-бірін мүлде жоққа шығаратын қызметтер деп қарама.

Қайта орындауға ишара: Жүйе мен азамат арасында екіжақты әрекет бар ма?

Ереже: Транзакциялық кезең электрондық төлемдер мен соған байланысты операцияларды қамтиды.

Қолдану: Онлайн салық төлеу ақшаға қатысты электрондық операцияны білдіреді. Кезеңдік жіктеуінде осы төлем белгісі транзакциялық кезеңді анықтайды; жай өтінім жіберумен шектелмейді. Мысалы, азамат төлем деректерін тексеріп, салық төлеу операциясын электрондық арнамен орындайды. Кезеңдік модельде бұл қаржылық транзакция мүмкіндігін сипаттайды. Салық туралы нұсқаулықты оқу немесе төлем сомасын көру операцияның өзін орындаумен тең емес; әрекеттің нәтижесіне назар аудару керек.

Қате нұсқаларды ажырату: Ақпараттық кезең мәлімет беруді, интерактивті кезең сұрау алмасуды, интеграциялық кезең кешенді біріктіруді басым сипаттайды. Төлемде де өзара әрекет бар, бірақ осы модельдегі айқындаушы қосымша мүмкіндік — электрондық қаржылық операция. Жауапты сол нақты белгімен анықта.

Қайта орындауға ишара: Сұрақта электрондық төлем орындалып тұр ма?