Дұрыс жауап
Дұрыс жауап: Сәуле молекулаларды иондап, химиялық байланыстар мен ДНҚ-ға зақым келтіруі мүмкін
Жауап нұсқалары
- A.Барлық сәулелену түрлері бірдей жұтылған дозада міндетті түрде бірдей әсер етеді
- B.Иондаушы сәуле жасушада ешқандай энергия қалдырмайды
- C.Сәуле молекулаларды иондап, химиялық байланыстар мен ДНҚ-ға зақым келтіруі мүмкіндұрыс
- D.ДНҚ зақымданса, әр жасушада бір ғана міндетті нәтиже болады
- E.Сәулелену тек дене температурасын арттырғанда ғана затпен әрекеттеседі
Түсіндірме
Ереже: Иондаушы сәуле атомдардан электрондарды бөліп, молекулалардың химиялық құрылымын өзгерте алады. Биологиялық әсер тек макроскопиялық қызуға емес, жасушалық зақым мен ағзаның жауабына да байланысты.
Қолдану: Сәуле энергиясы аз көлемдерде иондануға жұмсалып, молекулаларға тікелей немесе аралық химиялық процестер арқылы әсер етеді. Сондықтан дене температурасының аз өзгеруі сәуленің еш әсері жоқ деген қорытындыға жеткіліксіз.
Қате нұсқалар: A) Әсер сәуле түріне, энергияның кеңістіктік берілуіне, доза қарқынына және тінге де тәуелді; тек бір санмен толық теңестіруге болмайды.
B) Иондану үшін энергия беріледі; сәуле энергиясының жұтылуы биологиялық әсердің физикалық негіздерінің бірі.
D) Жасушаның жауабы әртүрлі болуы мүмкін; қалпына келу, тіршілігінің тоқтауы немесе басқа өзгерістер ықтимал, бір ғана кепілді нәтиже жоқ.
E) Иондану мен химиялық зақым елеулі жалпы қызусыз да болуы мүмкін; әсерді тек температурамен шектеуге болмайды. Ишара: Жылу әсерінен бөлек атомдар мен молекулалар деңгейіндегі өзгерісті қарастыр.