Берілген мөлдір ортада жарықтың фазалық жылдамдығын v=c/n арқылы есептеңіз. Осы жарық үшін n=1,5, ал c=3·10⁸ м/с деп алынады. v қандай?

Ереже: Абсолют сыну көрсеткіші берілген жарық үшін n=c/v қатынасымен анықталады. Осыдан ортадағы фазалық жылдамдық v=c/n шығады; n өлшемсіз болғандықтан, жылдамдықтың бірлігі м/с болып сақталады.

Қолдану: v=(3·10⁸)/1,5=2·10⁸ м/с. Нәтиже берілген c мәнінен кіші, бұл n=1,5 жағдайымен үйлеседі. Мұнда нақты жарық пен орта көрсетілген, сондықтан n-нің басқа толқын ұзындықтарындағы мәндерін жорамалдаудың қажеті жоқ. Формуладағы v фазалық жылдамдық ретінде анық беріліп, өзге таралу сипаттамаларымен шатастырылмайды.

Қате нұсқалар: A) Бұл вакуумға арналған берілген c мәні. Орта үшін n=1,5 болғандықтан, оның әсерін елемей вакуум жылдамдығын өзгеріссіз қалдыруға болмайды.

B) c-ны екіге бөлуге шартта негіз жоқ. Бөлгіш ретінде нақты берілген сыну көрсеткіші 1,5 қолданылуы керек.

C) Бұл нәтиже c-ны n-ге көбейткенде шығады. Берілген n=c/v анықтамасы бойынша жылдамдық c/n болады, сондықтан көбейту емес, бөлу керек.

D) Сыну көрсеткіші жылдамдықтан азайтылатын шама емес. n өлшемсіз қатынас болғандықтан, берілген формула бойынша бөлуді орындау қажет. Ишара: n=c/v қатынасын v үшін шешіп, содан кейін сандарды қой.