Белгілі бір жарық үшін мөлдір ортадағы фазалық жылдамдық 2,4·10⁸ м/с. Вакуумдағы жылдамдықты 3·10⁸ м/с деп алып, осы ортадағы абсолют сыну көрсеткішін n=c/v формуласымен табыңыз.

Ереже: Абсолют сыну көрсеткіші вакуумдағы жарық жылдамдығының сол жарықтың ортадағы фазалық жылдамдығына қатынасына тең. Бірдей бірліктер қысқарып, нәтиже өлшемсіз сан болады.

Қолдану: n=(3·10⁸)/(2,4·10⁸)=3/2,4=1,25. Екі дәрежелік көбейткіш бірдей болғандықтан қысқарады. Тексеру үшін c/n=3·10⁸/1,25=2,4·10⁸ м/с мәнін қайта аламыз. Бұл n тек шартта берілген жарық пен ортаға қатысты; басқа түстегі жарық үшін көрсеткіш өзгеруі мүмкін, бірақ ол осы есептің мәліметіне кірмейді.

Қате нұсқалар: A) Бұл v/c қатынасын есептегенде шығады. Абсолют сыну көрсеткіші шартта c/v деп анықталғандықтан, қатынастың реті сақталуы керек.

B) Коэффициенттерді көбейту де өлшемсіз c/v қатынасын бермейді. Толық шамаларды көбейтсек, тіпті жылдамдық квадратының бірлігі пайда болар еді.

C) Жылдамдықтардың сандық коэффициенттерін қосу сыну көрсеткішінің анықтамасына сәйкес келмейді. Қажетті операция — c/v қатынасын табу.

D) 3−2,4=0,6 деген азайту жылдамдықтар қатынасын бермейді. Сыну көрсеткішін табу үшін бір жылдамдықты екіншісіне бөлу қажет. Ишара: Қай жылдамдық алымда тұратынын формуладан тексер, ортақ 10⁸ көбейткішін қысқарт.