Электронды үкімет
33-34-параграф · Оқулықтың 200–215-беттері · Сұрақ оқулықтың 200-бетіне негізделген
«Информатика, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Электронды үкімет» тақырыбы, 33-34-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Азамат мемлекеттік қызметтің шартын көріп, өтінішін цифрлық арнамен береді және нәтижесін алады. Электрондық…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Мемлекет пен азаматтың цифрлық өзара әрекеттесуін жеңілдету
Жауап нұсқалары
- A.Мемлекет пен азаматтың цифрлық өзара әрекеттесуін жеңілдетудұрыс
- B.Тек мекемеге компьютер сатып алумен шектелу
- C.Тек қағаз құжатты сканерлеп, қызмет рәсімін өзгертпеу
- D.Тек сайттың түсін өзгертіп, азаматқа қызмет бермеу
- E.Тек коммерциялық тауардың жарнамасын тарату
Түсіндірме
Ереже: Электрондық үкімет мемлекеттік органдар мен азаматтардың ақпараттық технологиялар арқылы байланысын ұйымдастырады.
Қолдану: Электрондық үкімет азамат пен мемлекеттік органның ақпараттық технология арқылы әрекеттесуін ұйымдастырады. Негізгі нысан — мемлекеттік ақпарат пен қызмет; жай ойын немесе жарнама сервисі осы міндетті атқармайды. Мысалы, азамат қызметтің шартын тауып, өтінім беріп, қаралу барысын цифрлық арнамен бақылайды. Бұл байланыс мекеменің ішкі үдерістерін де үйлестіруді талап етуі мүмкін. Электрондық үкімет бір веббеттің сыртқы дизайнымен шектелмейді: мемлекеттік ақпарат пен қызметті ыңғайлы ұсыну негізгі мақсат болып қалады.
Қате нұсқаларды ажырату: Қызметкерлерге компьютер алу, сайтты безендіру немесе тек құжатты сканерлеу жеке құралдар болуы мүмкін. Олар азаматпен өзара әрекетті жақсартуға автоматты кепіл емес. Тек коммерциялық жарнама тарату да мемлекеттік қызмет мақсатын толық ашпайды; нәтижеге бағытталған нұсқаны таңда.
Қайта орындауға ишара: Азамат цифрлық арнада кіммен әрекеттеседі?
Дұрыс жауап: Мемлекеттік қызметтерді онлайн ұсыну
Жауап нұсқалары
- A.Коммерциялық тауарлар саудасын ұйымдастыру
- B.Мемлекеттік қызметтерді онлайн ұсынудұрыс
- C.Компанияның ішкі кадр есебін ғана жүргізу
- D.Жеке әлеуметтік желідегі бейне алмасуды басқару
- E.Мектептің оқу тапсырмаларын ғана бағалау
Түсіндірме
Ереже: eGov.kz мемлекеттік қызметтерге электрондық түрде қол жеткізуге арналған портал.
Қолдану: Пайдаланушы eGov.kz арқылы мемлекеттік органдар ұсынатын қызметтер туралы ақпарат алып, қолжетімді қызметтерге онлайн жүгіне алады. Сондықтан жауап порталдың мемлекеттік қызметпен байланысын көрсетуі керек; жай ойын немесе жарнама сервисі бұл міндетке сәйкес келмейді. Мысалы, пайдаланушы ресми порталдан қызмет туралы мәліметті қарап, қолжетімді электрондық рәсімді бастайды. Әр қызметтің өз талабы мен орындалу мерзімі болуы мүмкін. Порталдың мемлекеттік сипаты барлық сұрау бірден мақұлданады немесе кез келген қызмет міндетті тегін болады дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Интернет дүкені, музыкалық редактор, ойын платформасы және панорама сервисі басқа міндеттер атқарады. Онлайн болу олардың бәрін электрондық үкіметке айналдырмайды. Негізгі белгі — мемлекеттік органның ақпаратын не қызметін азаматқа цифрлық арна арқылы ұсынумен байланысы.
Қайта орындауға ишара: Портал қандай ұйымның қызметіне қол жеткізеді?
Дұрыс жауап: Мемлекеттік органдар мен қызмет алу тәртібі туралы ақпарат беру
Жауап нұсқалары
- A.Электрондық өтінім мәртебесін бақылау
- B.Мемлекеттік органдар мен қызмет алу тәртібі туралы ақпарат берудұрыс
- C.Азаматпен екіжақты сұрау алмасу
- D.Кешенді қызметтерді толық біріктіру
- E.Онлайн төлем операцияларын орындау
Түсіндірме
Ереже: Ақпараттық кезеңде азамат қажетті құжаттар мен байланыс туралы мәлімет алады.
Қолдану: Ақпараттық кезеңде адам тәртіп пен қажетті мәліметті оқиды. Бұл әлі сұрау жіберу немесе төлем орындау емес; кезеңді қатысушының нақты әрекеті мен жүйеден алатын нәтижесі арқылы ажыратыңыз. Мысалы, веббетте қызметке қажетті құжаттар, байланыс мекенжайы және алу тәртібі жазылған. Азамат бұл мәліметті оқиды, бірақ сол әрекетпен өтінім бермейді. Кезеңдік модельде негізгі белгі — ақпаратты жариялау. Кейінгі кезеңдерде ақпарат та сақталады; сұрақ осы бастапқы мүмкіндіктің сипатын анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Өтінім мәртебесі мен сұрау алмасу екіжақты әрекетке, төлем транзакцияға, кешенді біріктіру интеграцияға жатады. Бұлардың бәрі ақпарат беру мүмкіндігіне қосылуы мүмкін, бірақ ақпараттық кезеңнің айқындаушы белгісі емес. Модельдегі басым жаңа мүмкіндікті таңда.
Қайта орындауға ишара: Азамат тек ақпарат алып отыр ма?
Дұрыс жауап: Интербелсенді кезең
Жауап нұсқалары
- A.Интербелсенді кезеңдұрыс
- B.Тек ақпарат жариялау кезеңі
- C.Тек онлайн төлеммен анықталатын транзакциялық кезең
- D.Қызметті алдын ала ұсынатын озық белсенді кезең
- E.Тек қағаз анықтамалық шығару
Түсіндірме
Ереже: Кезеңдік модель мүмкіндіктерді негізгі белгісімен ажыратады. Ақпараттық кезең мәлімет беруге, интербелсенді кезең екіжақты әрекетке, транзакциялық кезең төлем операцияларына қатысты. Кейінгі жүйелерде бұрынғы мүмкіндіктер де сақталуы мүмкін. Сондықтан сұрақ қай заманда орындалатынын емес, берілген әрекеттің айқындаушы белгісін сұрайды. Модель нақты интерфейс батырмаларын жаттатуға арналмаған.
Қолдану: Азамат сұрауын жүйеге жібереді және оның барысын бақылайды. Мұнда мәліметті тек оқудан бөлек екіжақты байланыс бар, сондықтан интербелсенді кезең сәйкес. Төлем орындалды немесе қызмет алдын ала ұсынылды деген дерек жоқ. Жаңа портал осындай әрекетті басқа мүмкіндіктермен бірге ұсына алады, бірақ жіктеудегі негізгі белгі өзгермейді. Әрекеттің нәтижесін қарау кезеңдер арасындағы айырманы түсінуге көмектеседі. Өтінім жіберу оның мақұлданғанын автоматты білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Тек ақпарат жариялау сұрау қабылдауды қамтымайды. Транзакциялық жауапқа төлем белгісі керек. Озық белсенді тәсілде қызмет қажеттілікке қарай алдын ала ұсынылады. Қағаз анықтамалық цифрлық екіжақты әрекетті сипаттамайды. Шартта жоқ мүмкіндік қоспаңыз.
Қайта орындауға ишара: Азамат тек оқып отыр ма, әлде жүйеге сұрау жіберіп, жауап барысын ала ма?
Дұрыс жауап: Транзакциялық кезең
Жауап нұсқалары
- A.Тек ақпараттық кезең
- B.Транзакциялық кезеңдұрыс
- C.Тек қағаз нұсқаулық кезеңі
- D.Тек қызмет туралы хабар оқу
- E.Төлемсіз тек сұрау алмасумен шектелу
Түсіндірме
Ереже: Транзакциялық кезең электрондық төлем сияқты операцияларды орындау мүмкіндігімен ажыратылады. Ақпаратты оқу және сұрау жіберу де маңызды, бірақ қаржылық операция олардың үстіне қосылатын нақты белгі болады. Кезеңдік жіктеу технология дамуын түсіндіретін модель; бүгінгі жүйе бірнеше мүмкіндікті бірге қамтуы мүмкін. Сұрақ төлемнің нақты орындалуын береді.
Қолдану: Азамат салық туралы бет қарап қана қойған жоқ, онлайн төлем операциясын орындады. Сондықтан транзакциялық кезең сәйкес. Төлем деректерін қарау, соманы көру немесе нұсқаулық оқу операцияның аяқталғанымен тең емес. Нақты қызметте нәтижені төлем растауымен және мәртебемен тексеру қажет болуы мүмкін. Бұл есеп төлемнің орындалғанын шартта бергендіктен, оның кезеңдік белгісін анықтайды. Қандай салық пен бүгінгі рәсім қолданылғаны туралы қосымша жорамал қажет емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Ақпараттық кезең мәлімет берумен шектеледі. Қағаз нұсқаулық цифрлық төлем емес. Хабар оқу және төлемсіз сұрау алмасу қаржылық операцияның өзін қамтымайды. Бір әрекеттің ішінде байланыс болғанымен, айқындаушы қосымша мүмкіндікті таңдаңыз.
Қайта орындауға ишара: Мұнда ақшаға қатысты операция орындалды ма, әлде ол туралы ақпарат қана алынды ма?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.