Тұздар жіктелуі аталуы
48-параграф · Оқулықтың 172–177-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Тұздар жіктелуі аталуы» тақырыбы, 48-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Na₂SO₄ құрамы бойынша қандай тұз?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Орта тұз
Жауап нұсқалары
- A.Қышқыл тұз
- B.Орта тұздұрыс
- C.Негіздік тұз
- D.Қос тұз
- E.Кешенді тұз
Түсіндірме
Ереже: Қышқылдың алмастырылатын сутектері толық катионмен алмасқанда қышқыл қалдығында мұндай сутек қалмайды.
Қолдану: Na₂SO₄, K₃PO₄ және CaCO₃ формулаларында қышқылдан қалған алмастырылатын сутек жоқ. Құрамы бойынша олар орта тұздарға жатады. Бұл атау ерітінді pH-ының міндетті түрде бейтарап екенін білдірмейді, ол тұздың құрамдық жіктеуі.
Қате нұсқаларды ажырату: Орта тұзды бейтарап ерітіндімен теңестірме. Құрамдық түр мен ерітіндінің ортасы әртүрлі ұғымдар; сұрақ формуладағы алмастырылу толықтығын сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Қышқыл қалдығында алмастырылатын H не негізден қалған OH барын тексер.
Дұрыс жауап: Орта тұз
Жауап нұсқалары
- A.Қышқыл тұз
- B.Негіздік тұз
- C.Орта тұздұрыс
- D.Қос тұз
- E.Кешенді тұз
Түсіндірме
Ереже: Қышқылдың алмастырылатын сутектері толық катионмен алмасқанда қышқыл қалдығында мұндай сутек қалмайды.
Қолдану: Na₂SO₄, K₃PO₄ және CaCO₃ формулаларында қышқылдан қалған алмастырылатын сутек жоқ. Құрамы бойынша олар орта тұздарға жатады. Бұл атау ерітінді pH-ының міндетті түрде бейтарап екенін білдірмейді, ол тұздың құрамдық жіктеуі.
Қате нұсқаларды ажырату: Орта тұзды бейтарап ерітіндімен теңестірме. Құрамдық түр мен ерітіндінің ортасы әртүрлі ұғымдар; сұрақ формуладағы алмастырылу толықтығын сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Қышқыл қалдығында алмастырылатын H не негізден қалған OH барын тексер.
Дұрыс жауап: Орта тұз
Жауап нұсқалары
- A.Қышқыл тұз
- B.Негіздік тұз
- C.Қос тұз
- D.Орта тұздұрыс
- E.Кешенді тұз
Түсіндірме
Ереже: Қышқылдың алмастырылатын сутектері толық катионмен алмасқанда қышқыл қалдығында мұндай сутек қалмайды.
Қолдану: Na₂SO₄, K₃PO₄ және CaCO₃ формулаларында қышқылдан қалған алмастырылатын сутек жоқ. Құрамы бойынша олар орта тұздарға жатады. Бұл атау ерітінді pH-ының міндетті түрде бейтарап екенін білдірмейді, ол тұздың құрамдық жіктеуі.
Қате нұсқаларды ажырату: Орта тұзды бейтарап ерітіндімен теңестірме. Құрамдық түр мен ерітіндінің ортасы әртүрлі ұғымдар; сұрақ формуладағы алмастырылу толықтығын сұрайды.
Қайта орындауға ишара: Қышқыл қалдығында алмастырылатын H не негізден қалған OH барын тексер.
Дұрыс жауап: Қышқыл тұз
Жауап нұсқалары
- A.Орта тұз
- B.Негіздік тұз
- C.Қос тұз
- D.Қышқыл тұздұрыс
- E.Кешенді тұз
Түсіндірме
Ереже: Көпнегізді қышқылдың сутегі толық алмастырылмаса, қышқыл қалдығында алмастырылатын H сақталады.
Қолдану: NaHCO₃, NaHSO₄ және KH₂PO₄ құрамында қышқыл қалдығына кіретін сутек бар. Сондықтан олар қышқыл тұздар болады. Бұл тұздардың бәрінің ерітіндісі міндетті түрде қышқыл орта береді деген қорытынды жасауға болмайды; жіктеу құрамға негізделеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Формуладағы H-ті кристалдық судың сутегімен шатастырма. Мұнда сутек қышқыл қалдығында сақталып, әрі қарай металмен алмастырыла алады.
Қайта орындауға ишара: Сутектің H₂O суында ма, әлде қышқыл қалдығында ма тұрғанын анықта.
Дұрыс жауап: Қышқыл тұз
Жауап нұсқалары
- A.Орта тұз
- B.Негіздік тұз
- C.Қос тұз
- D.Кешенді тұз
- E.Қышқыл тұздұрыс
Түсіндірме
Ереже: Көпнегізді қышқылдың сутегі толық алмастырылмаса, қышқыл қалдығында алмастырылатын H сақталады.
Қолдану: NaHCO₃, NaHSO₄ және KH₂PO₄ құрамында қышқыл қалдығына кіретін сутек бар. Сондықтан олар қышқыл тұздар болады. Бұл тұздардың бәрінің ерітіндісі міндетті түрде қышқыл орта береді деген қорытынды жасауға болмайды; жіктеу құрамға негізделеді.
Қате нұсқаларды ажырату: Формуладағы H-ті кристалдық судың сутегімен шатастырма. Мұнда сутек қышқыл қалдығында сақталып, әрі қарай металмен алмастырыла алады.
Қайта орындауға ишара: Сутектің H₂O суында ма, әлде қышқыл қалдығында ма тұрғанын анықта.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.