Негіздердің химиялық қасиеттері
47-параграф · Оқулықтың 168–171-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Негіздердің химиялық қасиеттері» тақырыбы, 47-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Натрий гидроксиді мен тұз қышқылы тең зат мөлшерінде араластырылады. NaOH + HCl → … реакциясында түзілетін…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: NaCl
Жауап нұсқалары
- A.NaClO
- B.NaClO₃
- C.NaH
- D.Na₂O
- E.NaClдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Бейтараптануда қышқыл сутегі мен гидроксотоп суға бірігеді, ал натрий мен хлорид иондары тұз ерітіндісінде қалады. Теңестірілген теңдеу: NaOH + HCl → NaCl + H₂O. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cl: 1; H: 2; Na: 1; O: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.3
- C.4
- D.5
- E.1дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: NaOH + HCl → NaCl + H₂O. Атомдар саны әр жақта: Cl: 1; H: 2; Na: 1; O: 1. Осы ең кіші қатынаста NaCl алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: Алмасу
Жауап нұсқалары
- A.Алмасудұрыс
- B.Қосылу
- C.Айырылу
- D.Орынбасу
- E.Химиялық реакция жүрмейді
Түсіндірме
Ереже: Күрделі заттар құрам бөліктерін алмастырады; тұрақсыз аралық өнім газ бен суға ыдырауы да мүмкін. Бұл жіктеу заттардың саны мен құрамының өзгерісіне негізделеді.
Қолдану: Бейтараптануда қышқыл сутегі мен гидроксотоп суға бірігеді, ал натрий мен хлорид иондары тұз ерітіндісінде қалады. NaOH + HCl → NaCl + H₂O. Мұнда 2 бастапқы заттан 2 өнім шығады. Күрделі заттар құрам бөліктерін алмастырады; тұрақсыз аралық өнім газ бен суға ыдырауы да мүмкін. Сондықтан құрамы бойынша реакция алмасу типіне жатады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу бөлінуін немесе тотығу дәрежесінің өзгеруін бұл жіктеудің орнына қолданба. Олар басқа белгілерді сипаттайды; заттардың жай не күрделі болуын және құрам бөліктерінің өзгерісін салыстыр.
Қайта орындауға ишара: Теңдеудің екі жағындағы заттарды санап, олардың жай немесе күрделі екенін анықта.
Дұрыс жауап: K₂SO₄
Жауап нұсқалары
- A.KHSO₄
- B.K₂SO₃
- C.K₂SO₄дұрыс
- D.K₂S
- E.KOH
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Екі гидроксотоп қышқылдың екі сутегін толық бейтараптап, орта тұз калий сульфаты мен су түзеді. Теңестірілген теңдеу: 2KOH + H₂SO₄ → K₂SO₄ + 2H₂O. Екі жақта да атомдар саны бірдей: H: 4; K: 2; O: 6; S: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.1дұрыс
- B.2
- C.3
- D.4
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: 2KOH + H₂SO₄ → K₂SO₄ + 2H₂O. Атомдар саны әр жақта: H: 4; K: 2; O: 6; S: 1. Осы ең кіші қатынаста K₂SO₄ алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.