Жарықтың сынуы Жарықтың сыну заңы Толық ішкі шағылу
38-параграф · Оқулықтың 192–199-беттері
«Физика» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Жарықтың сынуы Жарықтың сыну заңы Толық ішкі шағылу» тақырыбы, 38-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жарықтың вакуумдағы жылдамдығы 3·10⁸ м/с, ортадағысы 1.5·10⁸ м/с. Сыну көрсеткіші қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.1/2
- B.4
- C.1
- D.3
- E.2дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Ортаның абсолют сыну көрсеткіші n=c/v, мұнда c — вакуумдағы жарық жылдамдығы.
Қолдану: n=(3·10⁸)/(1.5·10⁸)=2. Ортақ 10⁸ м/с көбейткіші қысқарады, нәтиже өлшемсіз.
Қате нұсқаларды ажырату: v/c кері қатынасты береді. Бірдей жылдамдық бірліктерін салыстыру қажет.
Қайта орындауға ишара: Қай ортадағы жылдамдық қатынастың алымында тұрады?
Дұрыс жауап: 3/2 ·10⁸ м/с
Жауап нұсқалары
- A.6 ·10⁸ м/с
- B.3 ·10⁸ м/с
- C.3/2 ·10⁸ м/сдұрыс
- D.3/4 ·10⁸ м/с
- E.3/20 ·10⁸ м/с
Түсіндірме
Ереже: n=c/v анықтамасынан ортадағы жылдамдық v=c/n.
Қолдану: v=(3/2)·10⁸=3/2·10⁸ м/с. Жауапта шарт талап еткен 10⁸ м/с көбейткіші сақталады.
Қате нұсқаларды ажырату: c·n ортадағы жылдамдықты вакуумдағыдан үлкен етіп жібереді.
Қайта орындауға ишара: Сыну көрсеткіші бірден үлкен болса, жылдамдық қалай өзгеруі тиіс?
Дұрыс жауап: 1/10
Жауап нұсқалары
- A.1/5
- B.1/10дұрыс
- C.2/5
- D.1/20
- E.1/15
Түсіндірме
Ереже: Снелль заңы n₁sin i=n₂sin r, сондықтан sin r=(n₁/n₂)sin i.
Қолдану: sin r=(1/2)·(2/10)=1/10. Тығызырақ оптикалық ортада сәуле нормальға жақындайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Синусты екіге көбейту n₂ бөлгіште тұрғанын елемейді; синус пен бұрыштың өзін теңестіруге болмайды.
Қайта орындауға ишара: Жаңа ортаның сыну көрсеткіші теңдеудің қай жағында?
Дұрыс жауап: 1/2
Жауап нұсқалары
- A.1/4
- B.1/2дұрыс
- C.1/3
- D.1
- E.3/8
Түсіндірме
Ереже: Оптикалық тығыз ортадан ауаға өткендегі шектік бұрыш үшін sin α=nауа/nорта.
Қолдану: sin α=1/2=1/2. Сұралғаны бұрыштың өзі емес, оның синусы.
Қате нұсқаларды ажырату: n/1 қатынасы синусты бірден үлкен етуі мүмкін; бұл физикалық мүмкін емес.
Қайта орындауға ишара: Шектік жағдайда сыну бұрышы қандай мәнге жетеді?
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.2дұрыс
- B.1/2
- C.3/2
- D.4
- E.1/4
Түсіндірме
Ереже: Ауаның көрсеткіші бір болғанда Снелль заңынан n=sin i/sin r.
Қолдану: n=(2/10)/(2/20)=2. Бөлшекке бөлгенде оның кері бөлшегіне көбейтеміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Синустарды жай азайту немесе қатынасты кері алу сыну заңына сәйкес емес.
Қайта орындауға ишара: Снелль теңдеуінен белгісіз n-ді шығарыңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Электрмагниттік индукция Генератор
- Жарықтың түзусызықты таралу заңы
- Жарықтың шағылуы Шағылу заңдары Жазық айна
- Сфералық айналар Сфералық айна көмегімен кескін алу
- Линзалар Линзаның оптикалық күші Кескіндерді линзаларда салу Жұқа линзаның формуласы
- Көз оптикалық жүйе Көздің көру кемтіліктері және оларды түзету әдістері
- Оптикалық аспаптар
Сұрақтар «Физика» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.