Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі · 5-сынып · Сұрақ 4/15

«Талапты оқушы жаттықты.» сөйлеміндегі «талапты» қай топқа жатады?

Тақырып: Мінез — ақылдың сауыты

8.5–6-параграф · Оқулықтың 142-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Туынды сын есім

Жауап нұсқалары

  1. A.Негізгі сын есім
  2. B.Зат есім
  3. C.Сан есім
  4. D.Етістік
  5. E.Туынды сын есімдұрыс

Түсіндірме

Ереже: Сөзді талдағанда сөйлемдегі мағынасы мен жасалу жолын қатар тексереміз. Сын есім заттың белгісін атайды. Негізгі сын есім осы мағынаны түбір күйінде береді; туынды сын есімге сөз тудыратын жұрнақ қатысады. Жалғау мен жұрнақты шатастырмаймыз: жалғау сөзді байланыстырады, жұрнақ жаңа мағына жасайды.

Қолдану: Талап+-ты талапқа қатысты қасиет жасайды. Сондықтан таңдалған топ сөздің осы сөйлемдегі қызметі мен тұлғасына бірге сәйкес келеді. Сыртқы ұқсастыққа қарап қана емес, сөз нені білдіріп тұрғанына сүйеніп шешеміз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Негізгі сын есім: «талапты» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; жаңа сындық мағына жасаған жұрнақ бар, сондықтан бұл топқа жатпайды.

B) Зат есім: «талапты» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; сөз заттың өзін емес, оның белгісін атайды, сондықтан бұл топқа жатпайды.

C) Сан есім: «талапты» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; сөз нақты мөлшерді де, қатардағы орынды да білдірмейді, сондықтан бұл топқа жатпайды.

D) Етістік: «талапты» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; сөз қимылды білдірмейді, сондықтан бұл топқа жатпайды.

Қайта орындауға ишара: Алдымен сөзге сұрақ қой, кейін жаңа мағына жасаған жұрнақ бар-жоғын тексер.

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.