Оқу карточкасы: «Қоржын. XIX ғасыр. Былғары, кенеп, жүн. Сақталатын орны: Б музейі». Қай түсіндіру дәл?

Ереже: Сөз дәлдігі ұғымның мағынасы мен контекстегі қатынасын анық сақтауды талап етеді. Заттың материалы, жасалу тәсілі, қолданылу орны және уақыты — әртүрлі белгілер. Сипаттамада оларды бір-бірімен алмастырмаймыз. Дерек жоқ болса, жорамалға белгі қоямыз; ықтимал түсіндіруді дәлелденген факт ретінде беруге болмайды.

Қолдану: Карточка үш түрлі белгіні бөлек береді. Мерзім заттың кезеңіне, материалдар жасалу құрамына, музей қазіргі сақтау орнына қатысты. Сақтау орны заттың сол елде жасалғанын немесе сол жерде табылғанын өздігінен көрсетпейді. Осы шекараларды сақтау музей сипаттамасын тарихи қорытындымен шатастырмауға көмектеседі.

Қате нұсқаларды ажырату: B) «Былғары, кенеп, жүн — үш музейдің атауы.» — Материалдар сақтау мекемелері ретінде берілген; бастапқы сипаттама бұзылған.

C) «Б музейі — заттың міндетті жасалған орны.» — Сақтау орны жасау орнына өзгерген; карточка мұндай байланыс бермейді.

D) «Карточка заттың нақты сатып алынған күнін береді.» — Ғасыр нақты сатып алу күні емес; алу оқиғасының датасы жоқ.

E) «XIX ғасыр — заттың материалы.» — Уақыт белгісі зат құрамына ауыстырылған; категориялар шатастырылған.

Қайта орындауға ишара: Мерзім, материал және сақтау орнының қызметін ажыратыңыз.