Ағыссыз ортаның идеал шағын тербеліс моделінде механикалық толқын өтеді. Белгіленген бөлшектер тепе-теңдік маңында тербеліп, орта тұтас көшпейді. Не толқынмен алысқа беріледі?

Ереже: Идеал шағын механикалық толқында серпімді байланыс қозуды және энергияны көршілес бөліктерге жеткізеді. Ортаның белгіленген бөлшектері өз тепе-теңдігі маңында тербеліп, толқынмен бірге тұтас көшпейді.

Қолдану: Шарт ағыссыз орта мен тұтас көшу жоқтығын нақтылайды. Сондықтан таралатын нәрсе — қозу және энергия, материалдың бүкіл массасы емес. Бұл бөлшек қозғалысы мүлде жоқ деген сөз емес: жергілікті тербеліс энергия алмасуына қатысады. Нақты судың ағысы немесе үлкен амплитудалы қозғалыс жөнінде қосымша қорытынды жасамаймыз, берілген идеал модельдің шегін сақтаймыз.

Қате нұсқалар: A) Орта тұтас көшпейді деп көрсетілген, ал қозудың берілуі энергия алмасуымен жүреді. Зат пен энергияның рөлдері кері берілген.

B) Шартта бөлшектер тербелетіні анық берілген. Энергияның таралуы олардың қозғалысының толық тоқтауына негізделмейді.

C) Толқын өтеді деген шарт әсердің көршілес бөліктерге таралатынын білдіреді. Бір нүктеде ғана қалған тербеліс бұл таралуды сипаттамайды.

D) Бөлшектердің қозғалысы тепе-теңдік маңындағы тербеліс деп берілген. Жотаның таралуы сол бір материал бөлшегінің бүкіл жолды өтуін білдірмейді. Ишара: Қай нәрсе таралады, қай нәрсе тепе-теңдік маңында тербеледі?