Толқын керілген жіп бойымен оңға таралады, ал жіптің белгіленген бөлшегі жоғары-төмен тербеледі. Бөлшек қозғалысы таралу бағытына перпендикуляр. Бұл қандай механикалық толқын?

Ереже: Механикалық толқын түрін оның таралу бағыты мен орта бөлшегінің тербеліс бағытын салыстырып анықтайды. Перпендикуляр қозғалыс көлденең, параллель қозғалыс бойлық толқынға сәйкес келеді.

Қолдану: Қозу жіп бойымен оңға, белгіленген бөлшек тік бағытта қозғалады. Осы екі бағыттың арасындағы бұрыш 90° болғандықтан толқын көлденең. Бөлшектің жоғары-төмен тербелісін толқын жотасының оңға жылжуымен шатастырмаймыз: біріншісі материал нүктесінің қозғалысы, екіншісі қозудың кеңістікте таралуы. Жіптегі серпімді байланыстар әсерді келесі бөліктерге жеткізеді.

Қате нұсқалар: B) Жіп бөлшектерінің механикалық қозғалысы материалдық ортада жүреді. Оны орта қажет етпейтін электромагниттік өріс толқынымен алмастыруға болмайды.

C) Шартта бөлшек жоғары-төмен тербеледі, ал қозу оңға таралады. Жіп материалының түгел оңға орын ауыстыруы берілмеген.

D) Механикалық толқында орта бөлшектері тербеледі. Шарттағы жоғары-төмен қозғалысты жоқ деп қабылдау сипаттамаға тікелей қайшы.

E) Бойлық толқында бөлшектердің ығысуы таралу бағытына параллель болады. Шартта екі бағыт бір-біріне перпендикуляр деп берілген. Ишара: Тербеліс пен таралу бағыттарының арасындағы бұрышты салыстыр.