Тік дөңгелек цилиндрдің осьтік қимасының қабырғалары 10 см және 24 см. Биіктігі 24 см болса, цилиндрдің радиусы қандай?

Ереже: Осьтік қиманың бір қабырғасы биіктікке, екіншісі табан диаметріне тең. Радиус диаметрдің жартысына тең болады.

Қолдану: Биіктік 24 см деп берілгендіктен қалған 10 см қабырға диаметр болады. Сондықтан R=10÷2=5 см. Екі қабырғаның қайсысы биіктік екенін шарт нақтылайды. Осьтік қимада берілген екі өлшемнің біреуі цилиндрдің бойымен, екіншісі табан бойымен бағытталған. 24 см биіктік нақты берілген соң 10 см тек диаметрге сәйкес келеді; радиус оның жартысы.

Қате нұсқаларды ажырату: A) 17 см: (10+24)÷2=17; қима қабырғаларының орташа мәні цилиндр радиусы болмайды.

C) 10 см: 10 см — диаметр; оны екіге бөлу керек.

D) 12 см: 24÷2=12; биіктік диаметр деп алынған, ал шарт оны биіктік деп нақтылайды.

E) 24 см: 24 см — биіктік; радиус басқа бағыттағы 10 см диаметрден табылады.

Қайта орындауға ишара: Белгілі биіктікті алып тастап, екінші өлшемнің мағынасын анықта.