Көміртек оксидтері
53-параграф · Оқулықтың 194–200-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Көміртек оксидтері» тақырыбы, 53-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «CO формуласы бар газдың атауы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Көміртек(II) оксиді CO
Жауап нұсқалары
- A.Көміртек(IV) оксиді CO₂
- B.Күкірт(IV) оксиді SO₂
- C.Азот(II) оксиді NO
- D.Көміртек(II) оксиді COдұрыс
- E.Көміртек дисульфиді CS₂
Түсіндірме
Ереже: Көміртек оксидінің атауындағы рим цифры көміртектің тотығу дәрежесіне сәйкес келеді.
Қолдану: CO формуласында оттектің тотығу дәрежесі −II, сондықтан көміртектікі +II болады. Зат көміртек(II) оксиді деп аталады. Ол толық емес жануда түзілуі мүмкін және гемоглобинмен берік байланысады; CO₂-де көміртектің тотығу дәрежесі басқа.
Қате нұсқаларды ажырату: CO мен CO₂ формулаларын тек бір қосымша оттек айырмасы деп елеме. Құрамы, тотығу дәрежесі және қасиеттері бөлек заттар берілген.
Қайта орындауға ишара: Бір O атомының −II дәрежесіне сәйкес көміртек дәрежесін анықта.
Дұрыс жауап: Көміртек(II) оксиді CO
Жауап нұсқалары
- A.Көміртек(IV) оксиді CO₂
- B.Күкірт(IV) оксиді SO₂
- C.Көміртек(II) оксиді COдұрыс
- D.Азот(II) оксиді NO
- E.Көміртек дисульфиді CS₂
Түсіндірме
Ереже: Көміртек оксидінің атауындағы рим цифры көміртектің тотығу дәрежесіне сәйкес келеді.
Қолдану: CO формуласында оттектің тотығу дәрежесі −II, сондықтан көміртектікі +II болады. Зат көміртек(II) оксиді деп аталады. Ол толық емес жануда түзілуі мүмкін және гемоглобинмен берік байланысады; CO₂-де көміртектің тотығу дәрежесі басқа.
Қате нұсқаларды ажырату: CO мен CO₂ формулаларын тек бір қосымша оттек айырмасы деп елеме. Құрамы, тотығу дәрежесі және қасиеттері бөлек заттар берілген.
Қайта орындауға ишара: Бір O атомының −II дәрежесіне сәйкес көміртек дәрежесін анықта.
Дұрыс жауап: Көміртек(II) оксиді CO
Жауап нұсқалары
- A.Көміртек(II) оксиді COдұрыс
- B.Көміртек(IV) оксиді CO₂
- C.Күкірт(IV) оксиді SO₂
- D.Азот(II) оксиді NO
- E.Көміртек дисульфиді CS₂
Түсіндірме
Ереже: Көміртек оксидінің атауындағы рим цифры көміртектің тотығу дәрежесіне сәйкес келеді.
Қолдану: CO формуласында оттектің тотығу дәрежесі −II, сондықтан көміртектікі +II болады. Зат көміртек(II) оксиді деп аталады. Ол толық емес жануда түзілуі мүмкін және гемоглобинмен берік байланысады; CO₂-де көміртектің тотығу дәрежесі басқа.
Қате нұсқаларды ажырату: CO мен CO₂ формулаларын тек бір қосымша оттек айырмасы деп елеме. Құрамы, тотығу дәрежесі және қасиеттері бөлек заттар берілген.
Қайта орындауға ишара: Бір O атомының −II дәрежесіне сәйкес көміртек дәрежесін анықта.
Дұрыс жауап: Көміртек(IV) оксиді CO₂
Жауап нұсқалары
- A.Көміртек(IV) оксиді CO₂дұрыс
- B.Көміртек(II) оксиді CO
- C.Күкірт(IV) оксиді SO₂
- D.Азот(II) оксиді NO
- E.Көміртек дисульфиді CS₂
Түсіндірме
Ереже: Оксид формуласындағы оттек атомдарының жалпы тотығу дәрежесін басқа элемент теңестіреді.
Қолдану: CO₂-де екі O атомының жалпы дәрежесі −IV, сондықтан көміртектікі +IV болады. Бұл көміртек(IV) оксиді, яғни көмірқышқыл газы. Ол көміртектің толық жану өнімі және негізбен тұз түзетін қышқылдық оксид.
Қате нұсқаларды ажырату: CO₂-ні CO атауымен алма. Оттек индексі көміртектің тотығу дәрежесін өзгертеді, сондықтан жүйелік атаудағы рим цифры да өзгеше болады.
Қайта орындауға ишара: Екі O атомының жалпы дәрежесін және көміртекке сәйкес оң дәрежені есепте.
Дұрыс жауап: Көміртек(IV) оксиді CO₂
Жауап нұсқалары
- A.Көміртек(II) оксиді CO
- B.Күкірт(IV) оксиді SO₂
- C.Азот(II) оксиді NO
- D.Көміртек(IV) оксиді CO₂дұрыс
- E.Көміртек дисульфиді CS₂
Түсіндірме
Ереже: Оксид формуласындағы оттек атомдарының жалпы тотығу дәрежесін басқа элемент теңестіреді.
Қолдану: CO₂-де екі O атомының жалпы дәрежесі −IV, сондықтан көміртектікі +IV болады. Бұл көміртек(IV) оксиді, яғни көмірқышқыл газы. Ол көміртектің толық жану өнімі және негізбен тұз түзетін қышқылдық оксид.
Қате нұсқаларды ажырату: CO₂-ні CO атауымен алма. Оттек индексі көміртектің тотығу дәрежесін өзгертеді, сондықтан жүйелік атаудағы рим цифры да өзгеше болады.
Қайта орындауға ишара: Екі O атомының жалпы дәрежесін және көміртекке сәйкес оң дәрежені есепте.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.